ÞRIÐJI KAFLI
HVERS VEGNA ERUM VIÐ HÉR?
Áður en við komum til N. A. félagsskaparins höfðum við enga stjórn á lífi okkar. Við gátum ekki lifað og notið lífsins eins og annað fólk. Við urðum að fá eitthvað öðruvísi og við héldum að við hefðum fundið það í fíkniefnum. Við létum neyslu þeirra vega þyngra en velferð fjölskyldu okkar, eiginkvenna, eiginmanna og barna. Við urðum að fá fíkniefni hvað sem það kostaði. Við sköðuðum marga, en mest sköðuðum við þó okkur sjálf. Með vanhæfni okkar til að axla persónlega ábyrgð vorum við að skapa okkar eigin vandamál. Við virtumst ekki geta horfst í augu við lífið á lífsins forsendum.
Flest okkar skildu að í fíkn okkar vorum við að fremja hægfara sjálfsmorð, en fíknin er svo lævís óvinur lífsins að við höfðum glatað mættinum til að gera eitthvað í því. Mörg okkar enduðu í fangelsi eða leituðu hjálpar í lyfjum, trúarbrögðum og sálfræði. Ekkert af þessu var nóg fyrir okkur. Sjúkdómur okkar skaut alltaf upp kollinum aftur og hélt áfram að þróast þangað til við í örvæntingu leituðum hjálpar hvert hjá öðru í Narcotics Anonymous.
Eftir að við komum til N.A. skildum við að við vorum sjúkt fólk. Við þjáðumst af sjúkdómi sem engin lækning er til við. Þróun hans má hins vegar stöðva og þá er bati mögulegur.
Við erum fíklar í leit að bata. Við notuðum fíkniefni til að breiða yfir tilfinningar okkar og gerðum það sem þurfti til að verða okkur úti um fíkniefni. Mörg okkar vöknuðu fárveik, megnuðu ekki að fara til vinnu eða mættu í vinnuna undir áhrifum. Mörg okkar stálu til að standa undir neyslunni. Við særðum þá sem okkur þótti vænt um. Við gerðum þetta allt og sögðum við okkur sjálf: "Ég hef stjórn á þessu." Við vorum að leita að útleið. Við gátum ekki horfst í augu við lífið á lífsins forsendum. Til að byrja með var neyslan fjör. Fljótlega komst neyslan upp í vana hjá okkur og varð að lokum nauðsynleg til að lifa. Við héldum áfram eftir þessari glötunarbraut án þess að gera okkur grein fyrir því hvert hún lá. Við vorum fíklar og vissum það ekki. Við notuðum fíkniefni til að forðast raunveruleikann, sársauka og eymd. Þegar áhrifin fjöruðu út gerðum við okkur grein fyrir því að vandamálin voru enn til staðar og höfðu versnað. Við leituðum lausnar með með því að nota aftur og aftur – meiri fíkniefna, oftar.
Við leituðum hjálpar og fundum hana ekki. Oft skildu læknar ekki vandamál okkar. Þeir reyndu að hjálpa okkur með því að gefa okkur lyf. Eiginmenn okkar, eiginkonur og ástvinir gáfu okkur eins og þeir gátu og gengu nærri sjálfum sér í von um að við gætum hætt neyslu eða okkur myndi batna. Við reyndum að skipta út einu fíkniefni fyrir annað, en það framlengdi bara þjáningu okkar. Við reyndum að takmarka neysluna við ákveðin tilefni, án árangurs. Það er ekkert til sem heitir tækifærisfíkill. Sum okkar leituðu svara í kirkjum, trúarbrögðum eða dulhyggju. Sum leituðu lækningar með landafræðilegri breytingu. Við kenndum umhverfi okkar og aðbúnaði um vandamál okkar. Sú tilraun að laga vandamálin með því að flytja gaf okkur tækifæri til að misnota nýtt fólk. Sum okkar leituðu viðurkenningar í kynlífi eða með því að skipta um vinahóp. Þessi eltingaleikur við viðurkenningu leiddi okkur æ lengra inn í fíknina. Sum okkar reyndu hjónaband, skilnað eða að stinga af. Hvað sem við tókum til bragðs þá gátum við ekki flúið sjúkdóm okkar.
Loks kom að því að okkur leið eins og við værum einskis virði. Við skiptum fjölskyldu okkar, vini og vinnustað litlu máli. Mörg okkar voru atvinnulaus eða óvinnufær. Hvers konar velgengni var ókunnugleg og fyllti okkur skelfingu. Við vissum ekki hvað við áttum að gera. Eftir því sem sjálfsfyrirlitningin magnaðist þurftum við að nota meira og meira til að geta dulið líðan okkar. Við vorum úrvinda og dauðþreytt á eymdinni og kvölinni. Við vorum hrædd og flýðum það sem við óttuðumst. En það skipti engu máli hve hratt við flýðum, við bárum alltaf óttann með okkur. Við vorum vonlaus, gagnslaus og glötuð. Líf okkar hafði misheppnast og sjálfstraust okkar var horfið. Sárasta tilfinningin var líklega örvæntingin. Einangrunin og afneitunin á fíkninni dró okkur stöðugt lengra niður á við. Öll von um að þetta myndi lagast hvarf sjónum okkar. Bjargarleysi, tómleiki og ótti einkenndu líf okkar. Við vorum algerlega misheppnuð. Það sem við þurftum var persónuleikabreyting. Breyting á þessu sjálfstortímandi lífsmynstri var nauðsyn. Þegar við lugum, svikum eða stálum niðurlægðum við okkur í okkar eigin augum. Við höfðum fengið nóg af sjálfstortímingu. Við fundum fyrir vanmætti. Þegar við fundum ekkert til að létta á óttanum og ofsóknarkenndinni náðum við botninum og vorum reiðubúin til að biðja um hjálp.
Við vorum að leita svars þegar við báðum um hjálp og fundum Narcotics Anonymous. Við komum á okkar fyrsta N.A. fund bugaðar manneskjur og vissum ekki við hverju við áttum að búast. Eftir að hafa setið fund, eða nokkra fundi, fór okkur að finnast að fólki stæði ekki á sama og væri tilbúið til að hjálpa okkur. Þótt við værum að telja okkur trú um það sjálf að við myndum aldrei geta þetta gaf fólkið innan félagsskaparins okkur von með því að taka ekki annað í mál en að við gætum náð bata. Við komumst að því að hvað svo sem við höfðum hugsað eða gert í fortíðinni þá höfðu aðrir hugsað og gert það sama. Í hópi annarra fíkla gerðum við okkur grein fyrir því að við vorum ekki lengur ein. Bati er það sem á sér stað á fundum okkar. Líf okkar er í húfi. Við komumst að því að með því að setja batann á oddinn virkar prógrammið. Við stóðum frammi fyrir þremur sárum játningum:
1. Við erum máttvana gagnvart fíkninni og höfum enga stjórn á lífi okkar.
2. Þótt við berum ekki ábyrgð á sjúkdómi okkar erum við ábyrg fyrir bata okkar.
3. Við getum ekki lengur kennt fólki, stöðum eða öðru í umhverfi okkar um fíkn okkar. Við verðum að horfast í augu við vandamál okkar og tilfinningar.
Sterkasta vopnið í batanum er fíkill í bata. Við einbeitum okkur að batanum og líðan okkar, ekki því sem við gerðum í fortíðinni. Bata okkar stafar oft ógn af gömlum vinum, stöðum og viðhorfum. Við verðum að skipta um leikfélaga, leikvöll og leikföng.
Þegar við finnum að við ráðum ekki við þetta án fíkniefna upplifa sum okkar strax þunglyndi, kvíða, reiði og gremju. Smá pirringur, minniháttar áföll og einsemd gera það oft að verkum að okkur líður ekki eins og okkur sé að batna. Við finnum að við erum haldin sjúkdómi, ekki siðferðisbresti. Við vorum fársjúk, ekki vond og spillt. Þróun sjúkdómsins er aðeins hægt að stöðva með bindindi.
Í dag upplifum við margar ólíkar tilfinningar. Áður en við komum til samtakanna vorum við annað hvort í sjöunda himni eða niðurdregin. Neikvæð sjálfsmynd okkar hefur vikið fyrir uppbyggilegri hluttekningu með öðrum. Spurningum er svarað og vandamál leyst. Það er stórkostleg gjöf að fá að finnast maður vera manneskja aftur.
Hvílík breyting frá því hvernig við vorum! Við vitum að N.A. prógrammið virkar. Prógrammið sannfærði okkur um að við þurftum að breyta okkur sjálfum í stað þess að breyta fólkinu í kring um okkur og umhverfi okkar. Við uppgötvuðum ný tækifæri. Okkur fannst við vera einhvers virði. Við öðluðumst sjálfsvirðingu. Þetta er lærdómsprógramm. Með því að vinna sporin sættum við okkur við vilja æðri máttar. Sáttin leiðir okkur til bata. Við hættum að óttast hið óþekkta. Við erum frjáls.